pers en media

Brief aan kinderen, ouders en leerkrachten. (Lut Celie - april 2018)

Dag zoon, dag dochter,

 

Je bent elf jaar oud en in de klas maak je alles stuk. De directie noemt je ‘onhandelbaar’ en de dreiging van een schorsing ben je daardoor al lang voorbij: binnenkort moet je van school veranderen.

Ik wil jou zeggen dat het me spijt. Als volwassene. Want met je woede en frustratie probeer je ons iets te zeggen. Maar we begrijpen je niet: we zien hoe je ruzie zoekt, grenzen aftast, doof blijft voor goede raad. We zien niet dat onder al die ontspoorde emoties iets zit dat gebroken is en dat wacht om verzorgd te worden.

Elk kind heeft anderen nodig maar door je gedrag sta je steeds meer alleen. In je gekwetst zijn - door de scheiding van je ouders, door de pesterijen van je klasgenoten, door de overtocht naar een ander land of dorp - stoot je iedereen van je af. Terwijl het liefste wat je wil nabijheid is.

We horen je niet. We zeggen wel ‘vertel het eens’ maar vergeten dat dit geen loper is die op elk hart past. En dus wijzen we je opnieuw af: we sturen je van school. Zoek het maar elders uit.

Het spijt ons.

Dag vader, dag moeder,

 

Beste Ouders, jullie maken veel mee: het leven gaat snel en de verwachtingen zijn hoog. Het nest dat jullie als gezin wilden uitbouwen, is niet altijd de thuis geworden die jullie gedroomd hadden. Het werk... Het vraagt veel energie. Het is veel. Mensen zijn veel, kinderen evengoed.

Als kinderen te veel durven worden, vinden we dat ze problemen hebben of zelfs ‘problematisch zijn’. Maar jullie kinderen zijn niet ziek. Ze zijn gezond. Ik herhaal: jullie kinderen zijn gezond. Toch willen we een diagnose stellen, eventueel medicijnen geven, sowieso advies en als dat allemaal niet helpt, blijven we achter met het gevoel dat we het ‘niet geregeld krijgen’. Maar soms zit onder agressief gedrag een vat aan emoties: pijn, frustratie, woede, angst. Emoties die niet gestraft willen worden met de zin ‘dat mag niet’ maar gevoelens die erkend willen worden.

Kinderen moeten vandaag zoveel kunnen: goed studeren, juist reageren, naar het licht groeien. Maar soms willen ze gewoon erkend worden in de moeilijkheid daarvan. Als jullie dochter na anderhalf jaar nog steeds probeert om jullie huwelijk te herstellen in plaats van de scheiding te aanvaarden, dan kunnen we helpen om de realiteit te aanvaarden. Als het boos op jullie wordt, dan kunnen we kijken wat we met die woede kunnen doen.

Pas als we luisteren en zorgen, ook voor die kwaadheid en angst, kan er opnieuw rust zijn. Rust die jullie evengoed verdienen.

Dag leerkracht,

 

Jullie zijn ten einde raad. Met vijfentwintig waren jullie deze week, toen ik naar jullie verhalen kwam luisteren over onhandelbare leerlingen. Jullie wisten niet meer wat te doen, terwijl er wel naar jullie wordt gekeken om het extreem gedrag van deze jongeren op te lossen. Want de wachtlijsten voor gespecialiseerde zorg zijn genadeloos lang, dus wordt er naar het onderwijs gekeken.

Zolang een kind goede resultaten haalt, denken we dat het goed bezig is. Maar we vergeten dat ze ook andere vaardigheden moeten aanleren die in het leven onontbeerlijk zijn: emotionele handvaten om moeilijke momenten te overbruggen. Die kunnen wij hen leren. Want we zien hoe ze op de speelplaats gepest worden, moeite hebben met de rigiditeit van schoolse regels of ‘simpelweg’ met zichzelf. Soms leidt dat tot extreme situaties: ‘Tien van de tweeëntwintig leerlingen staan permanent op ontploffen’, zei een leerkracht me. ‘De woedeaanvallen zijn extreem.’

We hadden het over de ‘bozendoos’. Een leerling stak er al zijn woede in via tekeningen en nam ze overal mee naartoe. De woede had een plek. In een andere klas was er een ‘bozenplek’ waar een leerling zich kon afzonderen wanneer deze kwaad was. Er zit zoveel onzichtbaar te broeden en het is goed om dat zichtbaar te laten zijn.

Er wordt veel van jullie gevraagd: handvatten die jullie zelf soms nog volop zoeken. Maar wees nooit ten einde raad en zet die ene stap die jongeren zelf niet kunnen zetten: zoek hulp als de woede niet meer in een doos of een kamer past. En weet - weet - dat we jullie inspanningen zien, namelijk de ongelooflijke tour de force om kinderen te helpen handelen in deze onhandelbare tijden.